Døden kjem til Annastova - og han smakar godt.

Eg har for første gong teke livet av eit pattedyr. Det er på ein måte ein milepæl, ikkje for det at eg syntest det var noko særleg kjekt, men eg står for det, og det var det det var. Eg har teke livet av eit dyr og laga leverpostei av det.

Det er ikkje så kjekt å ta livet av andre levande vesen, det har eg aldri tykt. Eg er relativt fredeleg av meg, har aldri så mykje som teke i eit skytevåpen og ynskte ikkje å gå inn i militærtenesta. Men eg er ein ivrig kjøtetar, det er ikkje mykje du kan setje på bordet som vil freiste meg meir enn noko som har hatt ei mor. Og dersom ein vil ete kjøt, ja, då synst eg ein må kunne drepe kjøtet òg. Det er berre fair.

Far min har hatt ti søyer med til saman 16 lam gåande rundt om på garden i sommar. Dette er ikkje heilt ordinære sauar, må vite, det er ein knøttliten og svært hardfør sort kalla Gamal norsk sau. Nokre kallar dei steinaldersau, andre villsau, det er det same. Dei greier seg sjølv stort sett heile året og krev lite tilsyn. Ein liten brødbit eller andre godbitar i ny og ne held dei nokonlunde tame, men dei er på ingen måte ein kjælen type. Dei er skvetne, latterleg kjappe og ganske forsiktige dyr. Og i denne samanhengen gjer det at vi som husbondar må arbeide litt for føden.

Korleis fangar ein eit villsaulam? Det finst sikkert fleire skular rundt dette, men her i garden går vi for "spring etter og kast deg over"-metoden. Det høyrest kanskje barbarisk ut, men, kjære lesar, eg vil at du skal hugse at sauer er, kognitivt sett, relativt enkle. Dei blir redde, men etter kort tid er alt som før.

Ei skytemaske er ein sylinder på ti-femten centimeter som ved hjelp av ei lita patron blir pressa ut gjennom eit rør i høg fart når avtrekkaren blir trykt inn, for deretter umiddelbart å gå tilbake inn i røret i like høg fart. Sylinderen fungerer som prosjektil, men det er mykje sikrare, meir presist og enklare å bruke enn skytevåpen. Ein set enden på røret mellom horna på lammet, trykkjer på avtrekkaren, og dyret er borte før det høyrer smellet. Det er ikkje utan grunn at engelskmennene kallar skytemaska "humane killer". Men humant eller ikkje, denne delen av arbeidet er verken artig eller gledeleg. Lammet segnar umiddelbart om, og det heile er litt trist og ekkelt.

Før i tida, før skytemaske var vanleg, brukte ein å svimeslå lammet med ein stump gjenstand og blø det ved å punktere pulsåra. Eg er personleg glad for at vi ikkje gjer det. Historia seier at farfaren min, som var ein dyregod mann, likte dette arbeidet svært dårleg. Han var så redd for at dyret skule vere medvite når det vart stukke at han fleire gongar slo det i hel heller enn å svimeslå.

Etter at lammet er daudt følgjer ein god halvtime med flåing og fjerning av innvollar, før lammet skal henge til mørning i førti døgngrader. Ei døgngrad er ein gjennomsnittstemperatur på ei grad i eitt døgn. Deretter skal kjøtet "skjærast ned", det vil seie parterast og foredlast.

Men enkelte delar av dyret skal ikkje mørnast. Dette gjeld mellom anna levra og nyrene. Nyrene kjende eg meg ikkje modig nok til å gjere noko med, så dei vart kasserte saman med resten av gòren, men levra laga eg leverpostei av. Den vart svært god!

Lars' beste lammeleverpostei

400 g lammelever
150 g kjøtdeig av storfê, evt. medisterdeig for ein noko feitare variant
4 ansjosfiletar
3 renska sjalottar
4 ss kveitemjøl
2 egg
2 dl mjølk
1/2 ts tørka timian
1/2 ts tørka rosmarin
4 fedd kvitløk
1 ss salt
litt pepar

Rens og finmal levra saman med kjøtdeig, ansjos, løk, kvitløk og krydder til ein jevn masse (dess grovare masse, dess grovare postei). Ver merksam på at rå, malen lever luktar ganske stramt! Bland godt inn resten av ingrediensane. Resultatet skal bli ei relativt tynn røre. Smør ei vanleg brødform godt, evt. kle forma med baconskiver for eit meir luksuriøst resultat, og hell røra over. Steik posteien i vannbad på 160 grader i om lag 45-60 minutt. Kvelv posteien ut. Kan godt frysast ned etter avkjøling.

Vi slakta i kaldt og friskt vêr, men berre nokre dagar etter slo det om og vart unormalt varmt, så vi måtte skjere ned i all hast før vi hadde tenkt. Ny fråversgrunn til korøving: "Måtte partere slaktet mitt".

Så no er frysaren full av lammelår, ribbesidene heng til speking saman med mange bogar, og lammerullen er sydd og klar til julekonsum. Og alt kjøtet er laga av gras og tørre brødrestar, så berekraftig og kortreist som det lar seg gjere. Heilt etter mitt hovud!

NB: Dette innlegget vart skrive nesten ferdig den 22. oktober. I mellomtida har eg hatt det svært travelt med å hjelpe onkelen min med å bygge om butikken sin, derfor har eg ikkje hatt tid eller ork til å skrive ferdig før i dag, 21. november. Eg orsakar på det sterkaste, trufaste lesarar!

 

Kommentarer  

 
+1 # Ingeborg W 21-11-2011 16:42
No lengtar eg heim. Alt grunna leverposteiopps krifta. Nam til heimelaga leverpostei!
Svar | Svar med sitat | Siter
 
 
0 # Elin Røa Wangen 21-11-2011 20:21
Nå er jeg spent på hva dere gjorde med skinnet! Skal du prøve deg på garving?
Svar | Svar med sitat | Siter
 
 
0 # Hanne 24-02-2012 17:18
Ingen garving i år, kanskje senere ;)
Svar | Svar med sitat | Siter
 
 
+1 # Helene R 21-11-2011 21:51
Steike! Jeg er ekstremt imponert her, altså! Leverposteien hørtes alldeles nydelig ut! Keep up the good work!
Svar | Svar med sitat | Siter
 
 
+1 # Martin Eikeset Koren 26-01-2012 12:34
Kvifor ikkje nytte lammekjøtdeig når ein fyrst har eit lamme slakt på lur? Og skal det ikkje vere med spekk? Det var det i oppskrifta vi brukte til jul. Men det var jo svineleverposte i, da.

Eg kan forøvrig skrive under på at Lars' leverpostei schmake gåth!
Svar | Svar med sitat | Siter
 
 
0 # Lars 30-01-2012 01:39
Kven har spekk liggande? Vurderte å bruke litt nyretalg, men eg kom til at det vart for skummelt så tidleg i leverposteikarr ieren.
Svar | Svar med sitat | Siter
 

Annastova er kårhuset i Nilsgarden dit odelsguten Lars har tatt med seg bykona Hanne. Neste generasjon er også kome i hus, vår vesle Nils. Saman og kvar for oss syslar me med ulike gardsprosjekt som me skriv om på bloggen.

Besøksteller
Artikkelvisninger : 103024
Innlogging