Helgafred

Trufaste lesarar (det er nokre etterkvart, det likar vi veldig godt!) synst kanskje vi er litt slappe på oppdateringsfronten, og det kan eg gi dei rett i, i alle fall skjønar eg at det kan sjå ut slik. No har det seg slik at det har ei heilt naturleg forklaring, nemleg at mykje av det vi gjer til dagleg knappast er interessant å lese om på ein blogg.

Hanne studerer på fulltid og har i tillegg vore vikarlærar to dagar i veka, medan eg har vore vikar på Coopen i større eller mindre grad sidan slutten av oktober, og ein del veker på fulltid. Dette, kombinert med at vinteren er høgsesong for at eg er sur og giddalaus og at det er lite ein kan gjere med gard og jord når det er lyst berre tre kvarter kvar dag, har gjort at det har blitt lite bloggmat dei siste månadane. Vi har tenkt å fortsette med denne bloggen, og vi har gode intensjonar om å fylgje han opp litt meir ettersom prosjekta her blir sett ut i livet. Eg kjem til å jobbe mindre på butikken utover våren og meir med gardsprøving og -feiling, som heilt sikkert blir komisk å lese om. Og moglegens (heiter det moglegens på nynorsk?) litt tragisk til tider.

Eg gjekk til dømes i førre innleg langt i å love å oppdatere om byggeprosjekta i løpet av helga. Laurdag hadde eg nemleg fri, og eg skulle lage hønsehus. Det vil seie vinterhus til hønene av ein geitebinge vi har frå før i fjøset. Mamma ville nok grøssa ved tanken på at eg skulle legge ut eit bilete frå fjøset, så eg skal ikkje gjere det før eg er heilt ferdig med konstruksjonen og har fått sjaina litt opp der, slik at Internett ikkje skal tru at vi som bur her er Ekstreme Samlere.

Sjølve bingen er om lag 150 cm brei og tre meter lang, og står omtrent 40 cm over golvet. Golvet er av slik netting som saue- og geitefjøs ofte har på golvet, slik at gjødselen enkelt kan fjernast ved å måke frå under bingen. Ikkje heilt ideelt for høner, men det får duge ei stund. Veggane er av revenetting, og bortsett frå at eg har fjerna eit par panel med netting som var øydelagt skal bingen få stå om lag som han er. Dei øydelangde nettingpanela erstattast av plater frå eit gammalt garderobeskap, og som verpekasse har eg funne ein åttitalsskjenk vi har ståande hvis underskap har perfekte mål for formålet. Gjenbruk for alle penga (det vil seie ingen pengar). Resultatet blir rett så bra ser det ut til, men eg vart ikkje heilt ferdig fordi åttitalsskjenken strengt tatt tilhøyrer boet etter bestemor mi. Difor avventar eg godkjenning frå alle arvingane før eg forsyner meg. Ingen skal kome og seie at eg ikkje er ein omsynsfull mann.

Men eit lite opphald i eitt prosjekt tyder berre at ein kan byrje på eit nytt. Jobben på Coop har gjort at eg har blitt kjend med alle i bygda, og det er jo velsigna greitt. Slik får ein òg vite om ein del nyttig og unyttig, og her om dagen kom ein av naboane mine bort til meg på butikken og spurde om eg ville ha ein andrik som han hadde til overs. Eg drog litt på det, sidan eg ikkje har nokon god stad å ha han enno, men laurdag heiv eg meg rundt og byrja på eit lite andehus. Eg nytta ein pall og fleire plater frå garderobeskapet eg kasta ut for nokre veker sidan, samt nokre stakittplankar, og resultatet vart eit svært beskjedent, men etter mi meining artig lite andehus. Eg vart sjølvsagt ikkje ferdig med dette heller, det manglar tak og ein vegg enno, men eg oppdaga til stor glede at sjølv om er heilt legendarisk dårleg med hammar og spikar så greier eg å pusle saman noko som ikkje er heilt halvgale, sjølv utan ein detaljert plan. Eg kosa meg storleg der eg sat på låvegolvet og prøvde og feila og benda spikar en masse, men eg er glad for at det ikkje vart til dømes dokumentert på film. Eg er såpass sårbar og forfengeleg med tanke på byggekunstane mine enno at eg ikkje tør å legge ut bilete av byggverket før eg har fått gjort dei naudsynte kosmetiske operasjonane på det, så de får greie dykk utan bilete enn så lenge.

Så no er stoda slik at kyllingane nesten har hus, og andriken nesten har hus, og alt eg treng er ein fridag eller to til og nokre ho-ender. Ei god helg!

 

 

37,5 (eller Prosjekt: Hønsehus, del II)

Trufaste lesarar av Annastova har kanskje fått med seg at eg har eit særleg hjarte for fjørkre, og eitt av dei mest bestemte måla mine for livet her på garden var at eg skulle ha høner som kunne produsere egg og kjøt. Ein bonus er at dei er svært underhaldane skapningar. Eg har tidlegare skrive om dei blanda kjenslene eg har for det å bygge, og denne milde forbien har vist seg å vere vanskeleg å kome over - eg likar godt å lage ting, men eg hatar å ikkje få til det eg vil. Difor er det vanskeleg for meg å byrje med dette tidlegare omtalte hønsehuset (verdas minste fiolinar spelar i bakgrunnen), fordi fallhøgda er så stor. Den beste måten å få meg til å gjere noko slikt på er reint skjært naudsyn. Difor har vi no gått til innkjøp av ei Brinsea Mini rugemaskin og ti rugeegg, i god tru på at når hønsa kjem vil pliktkjensla drive meg til å ha huset klart. Eg er jo ikkje dyreplagar heller.

Planane for hønsehaldet er sjølvsagt mangeslunkne. Den overordna planen er å skaffe Hedemorahøner og drive avl på dei. Denne rasen er svært velegna for den type drift eg ser for meg og dessutan ein viktig del av nordisk kulturarv, men dessverre vanskelig å skaffe i Noreg. Det betyr ikkje at eg gir opp, men sidan eg vil ha høner snarast mogleg er eg villig til å byrje med noko mindre sjeldan.

Ein annan plan er å skaffe nokre Plymouth Rock, og dette er litt lettare. Genbanken på Hvam sel rugeegg av denne rasen, også til hobbybrukarar som meg, men sidan Hvam er i Akershus kan eg ikkje akkurat berre stikke innom og hente, og det er litt vanskeleg å få svar frå dei på e-post for å avtale fraktmåte, så no har eg utnytta ein av dei største fordelane med å bu grisgrendt: Godt naboskap.

Naboen vår heiter Per og bur i nabogarden Pergarden saman med kona og den vesle dottera si. Han er minst like oppteken av hønsehald som det eg er og har eit rikhaldig hønsehus. Eg fortalde om planane mine og at kommunikasjonen til Hvam gjekk trått, og til alt hell kunne han fortelje at han hadde rugeegg til sals. Egga var av Brahma-miks, det vil seie Brahmafar og mødre frå andre raser, og sjølv om det ikkje var blandingsrase eg hadde planlagt skulle det ikkje gå mange timane før eg bestemte meg for å slå til. Mykje fordi eg er utålmodig, men òg fordi eg innser at raseavl er meir komplisert enn eg hadde forestilt meg og at det difor kan vere greitt å børste støv av dei grunnleggande kunnskapane om høns før eg set i gang med meir kompliserte prosessar.

Så klokka halv ni i går kveld gjekk eg og Hanne dei hundre metrane over marka til Pergarden. Der fekk vi sjå Per sitt første kyllingkull i år, ei svært sjarmerande samling nøste som ikkje akkurat verka avskrekkande på oss, og vi fekk dessutan kikke på dei vaksne hønene. Men det viktigaste: Han fann fram ti egg til den nye rugemaskina vår! Så i går kveld om lag klokka halv ti la vi inn dei første ni egga (det var akkurat ikkje plass til ti...) i vårt nye vidunder. Der skal dei ligge på 37,5 grader i tre veker. Terminen er om 20 dagar, og eg går berre og trippar allereie. Det er så spanande at eg blir som ein unge.

Det første nervepirrande skjer allereie neste tirsdag. Då er egga klare til å lysast, det vil seie at vi lyser gjennom skalet med ei lykt for å sjå om dei er frødde eller ikkje. Eit kyllingembryo vil då vere synleg som ein liten flekk med blodårer som går utover i egget. Vi håper sjølvsagt at dei fleste av egga klekker, men det luraste er vel å halde seg meir på den pessimistiske sida. Ofte er svært mange av egga ufrødde eller døyr tidleg i ruginga. Eg er nøgd med 33% klekking, men satsar likevel på 66%! Følg med vidare når eg i helga skal fikse vinterhus til hønene i fjøset og om ei veke når resultatet etter lysinga er klar!

 

Til ein sidemålslærar

Kjære Ruth!

Eg er så glad for at du lærde oss så god nynorsk! Nynorsk er sånt eit vakkert og rikt språk, det kling så fint, så fint, både i dikt og i song. Du merka det sikkert ikkje då, eg trur ikkje alltid me var så snille med deg, men eg er deg så uendeleg takksam for den lærdomen eg fekk. Du viste aldri med så mykje som eit lite blunk at du ikkje trudde fullt og heilt på at opplæringa me fekk i sidemålet var akkurat like viktig som arbeidet med hovudmålet, difor måtte me vel berre gje oss til slutt. Ikkje for det, det skorta nok ikkje på argument som «Me får aldri bruk for det!» eller «Det er for vanskeleg å lære seg to typar norsk, me blandar dei berre i hop!» -  men jammen tok me feil!

Viss eg skal ta det siste fyrst, er eg overtydd om at det er ein retteleg skivebom, som for øvrig eit visst departement er i ferd med å gjenta. Ingen forsking tyder på at å lære både nynorsk og bokmål er til hinder for nordmenn sin språkkunnskap, tvert i mot: det er gong på gong vist at di fleire språk ein lærer, di flinkare vert ein i morsmålet sitt. Med andre ord: Dess fleire språk, dess betre! Det er vel ingen grunn til at dette ikkje skal gjelde for sidemål og bokmål, og heller ikkje for elevar med innvandrarbakgrunn, som eg ser det vert trekt fram.
Og når det gjeld å få bruk for nynorsken: Ein veit det ikkje når ein går på ungdomsskulen, men ein får bruk for det seinare, og her har eg empiri å vise til. Eg sa vel også til deg at eg ikkje kom til å få bruk for det, og så var det kanskje nokon som sa at ein trengte det til dømes viss ein skulle bu eller jobbe på Vestlandet, og i alle fall viss ein skulle ha jobb i det offentlege. Då svarte jo sjølvsagt eg at eg aldri skulle bu på Vestlandet, kva skulle eg der, liksom? Og dessutan skulle eg ikkje jobbe i kommune eller stat akkurat, eg hadde jo tenkt å tene pengar. Lite visste eg då at mannen i mitt liv var ein odelsgut frå Sunnmøre, og at mitt framtidige yrke var læraryrket, nett som deg, Ruth! Og du veit nok heilt sikkert at ein ikkje kan undervise elevane på bokmål i ein nynorskkommune, dei har rett på undervisning på hovudmålet sitt. Så no sit eg her og er så glad, så glad fordi eg kan nynorsk og kjenner meg trygg på å skrive det.

Det har vore så mykje snakk om sidemålsundervisninga i det siste, Ruth, for ministeren vil fjerne karakteren. Hugsar du kva eg fekk i sidemål? Det gjer eg. Det var den fyrste seksaren eg fekk, i åttandeklassen. Var du litt modig som gav meg ein seksar? Mange lærarar held att seksaren til tiandeklassen. For meg var den seksaren ei gledeleg overrasking og ei oppmuntring til å arbeide vidare med nynorsken, og dessutan ei verdifull gåve. Det var den fyrste seksaren eg fekk, men då eg gjekk ut frå ungdomsskulen hadde eg mange, eg satsa berre hardare då eg såg at det var mogleg. Og det var du som viste meg det, Ruth, gjennom karakteren i sidemål. Eg håpar du og kollegene dine seier i frå til departementet de jobbar for, fortel dei kor viktig den karakteren er for tidlegare, noverande og framtidige elevar. For meg er den fortsatt eit godt minne, ei hemmeleg stoltheit og eit symbol på verdifull dugleik som eg dagleg dreg nytte av.
Beste helsing Hanne Drabløs,
elev ved Hoeggen ungdomsskole 1998-2001

 

Bygdakveld

Underhaldningstilbodet på bygda er mindre enn i byen, det er ikkje til å stikke under stol. Her i Ulvestadbygda er det ingen kino, ingen kafear i vanleg forstand, ingen teater eller andre forlystingsinstitusjonar. For oss som til august budde rett over gata frå Prinsen kino og med Studentersamfundet, To Tårn, Ni Muser, Trøndelag Teater og Trondheim Torg innan fem minutts gangradius er det ein overgang, vi treng ikkje late som noko anna. Men når vi flytta til ein så liten stad visste vi jo kva vi gjekk til, så saknet etter eit kinobesøk er ikkje tyngre å bere enn at det går over med ein god (eller, viss Hanne har lasta ned: ekstremt dårleg Golden Raspberry-kandidat eller -vinnar) nedlasta film og litt mikropop.

Dette tyder ikkje at bygdafolket ikkje er i stand til å stelle til underhaldning for seg sjølve frå tid til annan. Dette manifesterer seg mellom anna i den såkalla Bygdakvelden, eit årvisst arrangement for heile familien. Den vesle bygda vår med berre nokre få hundre innbyggjarar held liv i eit mannskor (Dalsfjord Mannskor), eit damekor (Erlene), eit korps (Lauvstad skulekorps, som for øvrig ikkje er berre for skuleborn) og ei nokså nystarta trekkspelgruppe (Ivar og jarlane), og i går kveld var så godt som heile bygda samla på grendahuset Vesttun for å høyre på desse aktørane og innta kaffimat saman.

Det høyrest ikkje akkurat hipt ut, å høyre på korps, trekkspel og kor medan ein et kakemat saman med gamalt folk og ungar, men det er det! Eg vil gå så langt som å seie at det er framtida. Det er for lite samkvem generasjonane mellom i dag, og det trur eg er unaturleg. Engelskmennene seier at ingen mann er ei øy og at det krevst ein landsby for å oppdra eit barn, og sjølv om eg av og til kjenner meg ganske langt frå fastlandet trur eg det er noko i begge ordtøka.

Vi kjem begge frå prestisjetunge kormiljø og er i overkant korinteresserte, men det er noko eige å sjå og høyre at ei lita bygd kan framprodusere så mange musikklag med eit så høgt nivå - for rekrutteringsgrunnlaget er ikkje så stort. Sjølv om vi begge har høyrt meir avanserte kor er det noko med eit bra bygdakor - det illustrerer engasjementet og, for å bruke eit noko forslitt uttrykk, musikkgleda på staden. Og Ulvestadbygda, som har hatt eit litt røft år politisk sett, har eit korps og to kor i sterk vekst, ei nystarta trekkspelgruppe som samlar medlemmer frå barneskulealder til langt over pensjonsalder, og er på ingen måte eit døyande samfunn.

Vi går heile barne- og ungdomstida på skule saman med jamnaldrande, deretter går vi inn i arbeidslivet saman med andre vaksne, og når vi blir gamle er vi anten saman med andre gamle eller åleine. Eg trur ikkje dette er måten å leve på. Tenk alt ein kunne lære av kvarandre dersom ein hadde litt meir hopehav! Ikkje heile tida, kanskje, men bygdakvelden er eit godt eksempel på at ung og gamal kan vere i same rom og likevel ha det triveleg. Eit sunnheitsteikn for ein liten stad, og veldig artig å få vere med på igjen.

Eg vil gratulere oss i Ulvestadbygda med ein flott bygdakveld, og Hanne med sin aller fyrste åregevinst. Og i kveld skal me sjå film.

 

 

Godt nytt år!

Og tusen takk for det gamle!

 

 

Annastova er kårhuset i Nilsgarden dit odelsguten Lars har tatt med seg bykona Hanne. Neste generasjon er også kome i hus, vår vesle Nils. Saman og kvar for oss syslar me med ulike gardsprosjekt som me skriv om på bloggen.

Besøksteller
Artikkelvisninger : 109146
Innlogging